.:. IKE, emerytury, inwestycje | inne analizy | Nasz kapitał: 50-latek czyli walka o egzystencję

Kiedy minie pół wieku egzystencji na Ziemi - zmienia się perspektywa spojrzenia. W wielu krajach 50-te urodziny są czymś szczególnym. To pewne podsumowanie dotychczasowych działa. Na taką uroczystość zaprasza się nie tylko rodzinę i przyjaciół ale również partnerów biznesowych, kolegów z pracy, kontrahentów. Ustabilizowany Dorosły Człowiek ma przed sobą jeszcze 15 lat kariery zawodowej i najczęściej czerpie już od dawna z efektów swoich wcześniejszych działa. W przypadku niektórych zawodów jest to idealny wiek sumujący doświadczenie i zarazem dający jeszcze nadzieję na dynamikę działa. Finanse 50-latka w normalnym świece są już od dawna uporządkowane. Powinien już realizować powoli niektóre ze swoich długoletnich inwestycji podjętych jeszcze jako 20-latek. Nie istnieje w zasadzie gwałtowana potrzeba konsumpcji ani konieczność ponoszenia wielkich wydatków - ustabilizowana pozycja zawodowa lub własna prosperująca od lat firma dają dobre podstawy materialne. Jak bardzo odbiega ten stan od rzeczywistości Polskiej - każdy widzi, słyszy i czuje sam. Nie mieliśmy okazji jako społeczestwo korzystać z dobrodziejstw instrumentów finansowych. Mieliśmy okazję doświadczyć ponurego kabaretu pod nazwą socjalizm i skutki tego ponosimy do dziś. Jak zatem wygląda sytuacja dzisiejszych 50latków w oczekiwaniu na przyszłą emeryturę ?

Niektórzy skazani są wyłącznie na ZUS - inni być może odważniejsi zdecydowali się na OFE. Jeżeli ZUS i OFE dadzą w sumie nominalnie 2000 zł emerytury w ciągu najbliższych 15 lat - to będzie to wielkie szczęście. Jakiej wartości nominalnej potrzebuje za 15 i 35 lat dzisiejszy 50 latek aby móc mieć równowartość 2000 zł ?

Jeżeli przeciętnie fundusze będą uzyskiwały stopę zwrotu poniżej 10 % to z ze 150 zł miesięcznie przez 15 lat uzbiera się może 60 - 65.000 zł. Daje to szansę na ca. 600 zł miesięcznie do 85 roku życia. Kokosy to nie są - bo przecież jest jeszcze inflacja. Poniższa tabelka pokazuje skutki inflacji od 2 do 10 %. Założenie jest takie, że inflacja średnioroczna na poziomie 2-4 % jest inflacją niską, 5-7% średnią i 8-10 % wysoką.

Już z pobieżnego rzutu oka widać, że przy wysokiej inflacji równowartość 2000 zł po 15 latach pracy to 300 -400% razy więcej, w przypadku inflacji średniej 200 -225% więcej a w przypadku niskiej inflacji od 30 do 80% więcej

Jeżeli 50 latek miałby otrzymywać swoją rentę kapitałową przez 20 lat do 85 roku życia - to możliwe są 2 warianty - renta wieczysta, którą każdy łatwo może sam sobie obliczyć, lub renta okresowa a zatem przez 240 miesięcy kapitał powinien zostać wyzerowany. Przy średnim oprocentowaniu depozytowym w wysokości 5% w przypadku inflacji niskiej renta wieczysta np. oznaczałaby konieczność posiadania kapitału 747 600 zł. Generuje on roczną kwotę 37 380 zł co daje 3115 zł miesięcznie a kwota bazowa pozostaje do dziedziczenia. W przypadku renty okresowej kwota bazowa może być niższa.

Poniższa tabelka pokazuje kwotę bazową potrzebną do wypłacenia renty kapitałowej przy oprocentowaniu w bankach od 5 do 13 %. Pozwala to znaleźć potrzebną kwotę zarówno w przypadku inflacji niskiej, średniej jak i wysokiej - w zależności od tego w jakie cyfry kto wierzy.
Innymi słowy kapitał, jaki potrzebuje dzisiejszy 50 latek za lat 15 waha się od ca. 401 000 zł do 705 000 zł !. Kapitał ten wystarczy jednak tylko na równowartość 2000 zł na początku pobierania renty kapitałowej czyli w 65 roku życia dzisiejszego 50latka. Aby mieć równowartość 2000 zł nasz dzisiejszy 50 latek za 15 lat powinien otrzymywać 3115 zł przy inflacji niskiej, 4793 zł przy inflacji średniej lub 7284 zł przy inflacji wysokiej. Po 20 latach pobierania renty kapitałowej aby mieć wartość nabywczą dzisiejszych 2000 zł potrzebna będzie większa nominalnie ilość pieniędzy. W przypadku inflacji 2 % będzie to 3999zł czyli prawie dwa razy tyle. Gdyby jednak inflacja miała wynosić 10% rocznie to równowartość 2000 zł wynosiłaby 56 204 zł !

Zebranie kapitału umożliwiającego rentę kapitałową jest możliwe, ale ogromne znaczenie ma oczywiście stopa zwrotu z inwestycji przez następne 15 lat. Dla uproszczenia przyjmę znowu środkową wartość w przypadku inflacji średniej niskiej i wysokiej. Różnica pomiędzy 5% a 13% średnioroczną stopą zwrotu oznacza ponad 2 krotną różnicę w wysokości miesięcznej składki. Jak wynika z tabeli inflacyjnej kiedy po 15 latach 50 latek zacznie pobierać swoją emeryturę to w przypadku inflacji 2 % wystarczy mu 2691 aby mieć równowartość 2000 zł ale już po 20 latach nawet przy tak niskiej inflacji u schyłku swego życia jako 80 latek potrzebuje 3 999 zł. Prześledźmy więc jaki kapitał wypośrodkowany powinien posiadać, aby mógł na początku swojej emerytury mieć nieco więcej niż 2691 a pod koniec nieco mniej niż 3999 zł.

Tabelka opiera się na założeniu, że przy 2 % inflacji stopa zwrotu w bankach wynosi 5 % , przy 3 % inflacji - 6% itd. aż do stopy zwrotu 13 % w przypadku inflacji wysokiej na poziomie 10 %. Tak więc dla inflacji niskiej 2% zsumowany został kapitał potrzebny do uzyskania 20 letniej renty kapitałowej na poziomie 2291 oraz 3999 zł i wyciągnięta z tego statystyczna średnia. Tak samo odpowiednio dla inflacji 3% zsumowany został kapitał potrzebny do uzyskania 20 letniej renty kapitałowej na poziomie 3115 oraz 5627 zł i wyciągnięta z tego statystyczna średnia. Dla wszystkich poziomów inflacji operacja ta została powtórzona.

Uzyskana w ten sposób kwota stanowi podstawę do wypłacenia 240 rent kapitałowych czyli przez 20 kolejnych lat 65 latek będzie do 85 roku życia pobierał równowartość 2000zł. Nadwyżkę od tej sumy powinien reinwestować. Jeżeli będzie pilnował tej reguły, to inwestowana nadwyżka pozwoli uciec od zgubnych skutków inflacji. Podane poniżej kwoty wystarczą na rozwiązanie problemu przy danym poziomie inflacji rocznej. Aby zdobyć ten kapitał można inwestować miesięcznie określoną kwotę. Podane z lewej strony stopy zwrotu pozwalają odczytać jaki wysiłek finansowy czeka 50 latka.

Z powyższej tabeli jasno wynika, że nasz sympatyczny 50latek może powalczyć o egzystencję używając do tego odpowiednich instrumentów finansowych. Jeżeli znajdzie instrumenty finansowe powyżej 10 % stopy zwrotu rocznie to wysiłek finansowy zamknie się nas poziomie 20% jego dochodów. Z powyższej tabelki jasno wynika, że ubezpieczenie na życie dające zaledwie 5% stopy zwrotu nie jest instrumentem finansowym stwarzającym szansę wyjścia z problemu. 50 latek musi szukać innych instrumentów finansowych. Pozostają fundusze inwestycyjne, inwestowanie w akcje lub nieruchomości - jeżeli posiada odpowiednie środki i umie właściwie ocenić rynek.

Przyjmijmy bardzo bezpieczny średni wariant instrumentu finansowego ze średnioroczną 9 % stopą zwrotu. Pozwoli on wprawdzie jedynie na otrzymanie równowartości 2000zł na samym początku pobierania renty kapitałowej, ale daje za to mniejsze obciążenie.
Przypatrzmy się zatem, jak z biegiem lat 50 latek będzie musiał powiększać swoją miesięczną stawkę. Wynika to z faktu, że 50 latek może oszczędzać 15 lat do wieku emerytalnego podczas gdy 59 latek już tylko 6 lat - co wpływa oczywiście na procent składany.

Obliczając różnicę w kwocie jaką musi wydać 59latek w porównaniu do 50latka łatwo możemy wycenić koszty „myślenia finansowego”. Jak w poprzednich razach można wycenić koszty braku zdecydowania, braku refleksji o finansach lub też koszty zwlekania w podjęciu decyzji.

Jeżeli ktoś nie podjął decyzji na początku własnych lat 50 tych lecz pod ich koniec - musi zapłacić około 398,29 % więcej w porównaniu do pierwszej możliwej składki. Tyle wynosi różnica pomiędzy 1149,01zł a 4576,44 zł. 50latek, który odkłada przez 15 lat musi przeznaczyć na ten cel 206 821 zł jeżeli natomiast zacznie w wieku 59 lat to przez 6 lat musi zainwestować 329 474. Różnica to 121 651 zł. Jest to zarówno luksusowy samochód jak i możliwość zakupu mieszkania, które po wynajęciu doda co najmniej 1000 zł do miesięcznego budżetu.

10 lat różnicy w podjęciu decyzji to różnica 121 651 zł w tym konkretnym przypadku. Daje to średnią wartość roczną 12 165 zł. Tyle kosztuje roczne myślenie o inwestycji. Kwartalnie jest to zatem 3041 zł a miesięcznie 1013 zł. Z tych wartości wynika jasno, że tydzień myślenia to około 234 zł, a dzień to około 33 zł. Dokładny Czytelnik z pewnością zauważy, że średnio godzina dumania o finansach kosztuje około 1,40 co daje około 2,3 grosza na minutę. Dla ułatwienia w przeliczaniu dodam, że rok ma 8760 godzin lub 525 600 minut.

Bez planu finansowego traci każdy.

Innymi słowy, Drogi Czytelniku - warto mieć plan finansowy. Jeżeli jesteś w swoich wspaniałych latach 50tych własnego życia i nie podejmujesz decyzji finansowych co do swojej przyszłości to średnio kosztuje Cię ta przyjemność około 2,3 grosza na minutę.