Wśród funduszy inwestycyjnych, do których można wpłacać pieniądze w ramach indywidualnego konta emerytalnego ( IKE), w tym roku najlepsze okazał się fundusze akcji- zarobiły ponad 30%.

Także klienci towarzystw ubezpieczeń, którzy postawili na najbardziej ryzykowne fundusze kapitałowe, mogli od stycznia do września zyskać ponad 20 proc (ING NN Dynamiczny).

Ci, którzy wybrali bezpieczne IKE w formie lokaty bankowej, zyskali mniej. Obecnie najwyższe oprocentowanie oferuje Bank Millennium -4,5 proc. O 1 pkt proc. lepiej oprocentowane są dziesięcioletnie obligacje emerytalne. IKE Obligacje można założyć w sieci PKO BP.

Dwa ostatnie lata inwestowania, czyli od września 2004 r. do września 2006 r. - dwa lata temu IKE wystartowały - były najlepsze dla Arki BZ WBK Akcji. Fundusz ten zarobił ponad 87 proc. Wartość jednostki najlepszego ubezpieczeniowego funduszu kapitałowego - ING NN Dynamicznego - wzrosła o 60,7 proc..

Każdy, kto odkłada pieniądze na koncie emerytalnym, może decydować o wysokości i terminie wpłat. Można nawet zawiesić na długi czas wpłacanie składek.

W każdym roku można przekazać na IKE nie więcej, niż wynosi ustalony limit. W tym roku jest to 3521 zł. Kwota ta będzie zwolniona z 19-proc. podatku od zysków kapitałowych w chwili wycofania zgromadzonych oszczędności, czyli po nabyciu prawa do emerytury. Decyzja o wyborze IKE nie jest nieodwracalna. Formę indywidualnego konta można zmienić, np. przenieść środki z lokaty bankowej do funduszu inwestycyjnego czy odwrotnie. Indywidualne konto emerytalne warto założyć choćby po to, by zmobilizować się do gromadzenia kapitału na starość. Trzeba przygotować się na to, że emerytura z ZUS i funduszy emerytalnych będzie stanowić około połowy wcześniejszej pensji. Dlatego dodatkowe oszczędzanie jest niezbędne.

Najszybciej rosły oszczędności gromadzone w funduszach inwestycyjnych i ubezpieczeniowych, które większość lub wszystkie środki lokują w akcje. Najmniejsze zyski przyniosły fundusze papierów dłużnych. Okazały się gorsze nawet od lokat bankowych

Sprawdziliśmy, jak rosną oszczędności tych, którzy oszczędzają na starość na indywidualnym koncie emerytalnym ( IKE). Pod lupę wzięliśmy IKE w formie ubezpieczeniowej, bankowej oraz w funduszu inwestycyjnym. Oprócz tego klienci mogą gromadzić akcje na rachunku maklerskim (na koniec pierwszego półrocza IKE w takiej formie miało tylko 7,5 tys. osób) oraz kupować obligacje dziesięcioletnie.

Jak wynika z naszego zestawienia, najlepsze wyniki osiągnęły fundusze inwestycyjne, zwłaszcza akcyjne- ich zyski to ponad 30%.

Sporo można było także zyskać, odkładając pieniądze w funduszach zrównoważonych. Od kilku do kilkunastu procent zarobiły fundusze stabilnego wzrostu. Następne w kolejności są fundusze pieniężne, obligacji polskich i obligacji dolarowych.

Wśród ubezpieczeniowych funduszy kapitałowych również prym wiodą akcyjne, dalej są zrównoważone, stabilnego wzrostu, rynku pieniężnego i obligacji polskich. Bardzo dobre wyniki mają: ubezpieczeniowy fundusz ING NN Dynamiczny, PZU Fundusz Akcji oraz Generali Agresywny IKE.

W ciągu ostatnich dwóch lat spośród funduszy inwestycyjnych najwięcej zarobił fundusz Arka BZ WBK Akcji - aż 87 proc. Za nim jest Legg Mason Akcji (76,3 proc.) i Skarbiec Akcji (71,1 proc.). Wśród ubezpieczeniowych funduszy kapitałowych liderem jest ING NN Dynamiczny (61 proc.), a potem Nordea Akcji (57,1 proc.) i CU IKE Dynamiczny (55 proc.).

W tym czasie można było stracić tylko w kilku funduszach, i to jedynie tych, które inwestowały w obligacje w euro i dolarowe (Skarbiec Dolarowa Obligacja, Pioneer Obligacji Europejskich Plus, Skarbiec-Euro Obligacja, Millennium Dolarowa Lokata, Pioneer Obligacji Dolarowych Plus, AIG Zagranicznych Obligacji, a wśród funduszy ubezpieczeniowych - ING NN Międzynarodowy Obligacji). W krótszym okresie część tych funduszy notuje już niewielkie zyski. Warto jednak pamiętać, że sytuacja może się radykalnie odwrócić i właśnie fundusze lokujące w zagraniczne czy polskie papiery dłużne będą przynosić lepsze zyski od akcyjnych.

Osoby, które wybrały IKE w formie lokaty bankowej, nie zyskały zbyt wiele. Jeszcze w 2004 r. oprocentowanie depozytów zwykle nie było niższe niż 5,5 proc. Niestety spadało i obecnie wynosi od 3,8 do 4,5 proc. Co ciekawe, jest teraz wyższe niż zyski osiągane przez większość funduszy obligacji i pieniężnych, zarówno inwestycyjnych, jak i ubezpieczeniowych. Najwyższe oprocentowanie oferują Bank Millennium (4,5 proc.) oraz Bank Polskiej Spółdzielczości (4 proc.).

Wyższe odsetki można dostać od obligacji dziesięcioletniej (tzw. EDO) - 5,5 proc. W tej chwili jest to jedyny papier skarbowy, w który można inwestować w ramach IKE-Obligacje - konto to zakłada się w sieci PKO BP.

Resort pracy i polityki społecznej planuje nowelizację ustawy o IKE, ponieważ chce zwiększyć zainteresowanie tą formą oszczędzania. Projekt ma być przygotowany do końca 2006 r.

Zachęcić Polaków do IKE ma m.in. podniesienie kwoty wpłaty uprawniającej do 19-proc. zwolnienia podatkowego. Nie wiadomo jeszcze, o ile ona wzrośnie; może dwu-, a nawet trzykrotnie; niewykluczone też, że limit w ogóle zostanie zniesiony. Ministerstwo bierze pod uwagę także umożliwienie częściowych wypłat środków z kont emerytalnych (dziś jest to niedopuszczalne). Ale wtedy trzeba będzie odprowadzić od tej kwoty podatek Belki. Te wszystkie udogodnienia zaczęłyby prawdopodobnie obowiązywać od 2008 r.

Niestety, w najbliższym czasie nie będzie większych zachęt podatkowych dla oszczędzających na IKE. Szkoda, bo jak podkreślają instytucje finansowe, tylko to mogłoby zdopingować Polaków do dodatkowego odkładania pieniędzy na starość. Obecne zwolnienie z podatku od zysków kapitałowych jest niewystarczające, zwłaszcza, że korzysta się z niego dopiero po przejściu na emeryturę.

|1| W przypadku IKE w formie lokaty bankowej jedyną opłatą, jaka może być pobrana od klienta, jest opłata za zerwanie umowy przed upływem 12 miesięcy od rozpoczęcia oszczędzania.

|2| Zawierając umowę z towarzystwem ubezpieczeniowym lub towarzystwem funduszy inwestycyjnych ( TFI), warto zwrócić uwagę na wysokość opłaty za zarządzanie aktywami. Im jest ona niższa, tym lepiej. Należy jednak pamiętać, że fundusze inwestujące dużą część środków w akcje zawsze pobierają najwyższą opłatę za zarządzanie, ale równocześnie są w stanie osiągnąć wyższe zyski, niż fundusze lokujące mniej ryzykownie.

|3| Brak jakiejś opłaty nie musi oznaczać, że oferta jest tańsza. Na przykład PZU Życie nie pobiera opłaty za zarządzanie, ale przez długi czas klient jest obciążany opłatą manipulacyjną, której nie ma w innych towarzystwach lub występuje jednorazowo.

|4| Zazwyczaj wyższe koszty wiążą się z IKE w formie polisy na życie z funduszem kapitałowym. Wynika to z tego, ze dodatkowo oferowana jest ochrona ubezpieczeniowa. Warto pamiętać, że koszty ochrony ubezpieczeniowej i administracyjne nie mogą przekroczyć 10 proc. wpłat na IKE. Składka na ochronę ubezpieczeniową nie może być pobierana ze środków wpływających na rejestr emerytalny. Oznacza to, że jeśli chcemy w pełni wykorzystać przysługujący limit zwolnienia podatkowego, to musimy wpłacić trochę więcej, bo składka na ochronę ubezpieczeniową nie zostanie wliczona do limitu.