O oszczędzaniu na emeryturę trzeba zacząć myśleć jak najwcześniej. Różne szacunki pokazują, że świadczenie z ZUS i otwartych funduszy emerytalnych, które w przyszłości będziemy otrzymywać, wyniesie od 30 do 60 proc. naszych zarobków. Na przykład jeśli przed przejściem na emeryturę nasza pensja wynosiła 2000 zł miesięcznie, to na emeryturze będziemy dostawać tylko 600 - 1200 zł.

Oszczędzając nawet niewielkie kwoty, powiedzmy kilkadziesiąt złotych miesięcznie, każdy może zgromadzić kapitał na starość. Dzięki temu jego sytuacja finansowa nie pogorszy się drastycznie. W sprzyjających warunkach, jeśli inwestycje będą trafione, można uzbierać tyle, że wystarczy na wczasy w ciepłym kraju. Wiele zależy od nas, od tego, czy jesteśmy w stanie zrezygnować teraz z części wydatków, by odłożyć pieniądze na później.

Od końca 2004 r. istnieje możliwość odkładania pieniędzy na emeryturę na indywidualnych kontach emerytalnych ( IKE). Na konto można w zasadzie wpłacić dowolną kwotę, ale tylko ograniczona ustawowo suma uprawnia do zwolnienia z 19-proc. podatku od zysków kapitałowych. Limit roczny wynosi 150 proc. prognozowanego na dany rok przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia w gospodarce narodowej. W tym roku jest to maksymalnie 3521 zł, czyli o 114 zł mniej niż w roku ubiegłym (było 3635 zł).

Aby skorzystać z ulgi podatkowej w momencie wypłaty zgromadzonych oszczędności (dopiero wtedy ulga staje się dostępna), trzeba mieć ukończone 60 lub 55 lat, nabyć prawo do emerytury, a także spełnić jeden z następujących warunków: > wpłacać pieniądze na indywidualne konto emerytalne przez minimum 5 dowolnych lat kalendarzowych lub > ponad połowę wpłat wnieść nie później niż na 5 lat przed podjęciem decyzji o wycofaniu środków.

Oszczędności gromadzone na IKE są także zwolnione z podatku spadkowego. Osoby uposażone (wskazane w umowie z instytucją finansową przez właściciela konta) lub spadkobiercy nie płacą również podatku od dochodów kapitałowych.

Przy zawieraniu umowy o prowadzenie IKE każdy powinien wskazać osobę uposażoną (może być kilka), która po jego śmierci otrzyma oszczędności zgromadzone na IKE. W przypadku braku osób uposażonych środki zgromadzone na IKE przechodzą na rzecz spadkobierców.

Umowę z instytucją finansową o prowadzenie IKE może podpisać każdy, kto ukończył 16 lat. Nie ma górnej granicy wieku. Tak więc nawet osoba, która osiągnęła już wiek emerytalny, może założyć konto, pod warunkiem że nie zrobiła tego wcześniej i nie wypłaciła środków, korzystając z ulgi podatkowej. Oszczędzać mogą także ludzie, którzy nie mają stałych dochodów (np. okresowo są bezrobotni), wykonują wolne zawody, pracują na umowę-zlecenie czy umowę o dzieło, prowadzą indywidualną działalność gospodarczą.

Indywidualne konto emerytalne zostało stworzone z myślą o dodatkowym oszczędzaniu na emeryturę. Zachętą do jego otwierania miało być zwolnienie podatkowe. Ale zachęta okazała się niewystarczająca i optymistyczne prognozy dotyczące popularności tego produktu się nie sprawdziły. Mimo krytyki rozwiązań ustawowych rachunek IKE BGŻ cieszy się dużym zainteresowaniem wśród klientów. Jest on idealnym rozwiązaniem dla osób, które preferują tradycyjne formy oszczędzania, czyli zależy im przede wszystkim na pełnym bezpieczeństwie środków.

Przyszłe świadczenia emerytalne mogą okazać się o połowę niższe od pensji, jaką otrzymywaliśmy, pracując zawodowo. Dlatego każdy, kto chce uniknąć takiej przykrej niespodzianki, powinien dodatkowo oszczędzać, na przykład na IKE. Oferta funduszy inwestycyjnych jest bardzo szeroka. IKE w formie funduszu jest dobrym sposobem na systematyczne oszczędzanie w długim okresie. W ramach jednego konta można lokować pieniądze w różnych funduszach zarządzanych przez to samo TFI. Takie zróżnicowanie inwestycji sprzyja większym zyskom.

|1| Decyzja dotycząca wyboru IKE powinna być przemyślana. Warto poświęcić trochę czasu na przestudiowanie kilku ofert i wybrać najbardziej odpowiadającą oczekiwaniom, zwłaszcza że jedna osoba może mieć tylko jedno konto, które uprawnia do zwolnienia z podatku od zysków kapitałowych w momencie wypłaty środków.

|2| Im dłużej zamierzamy odkładać pieniądze, tym bardziej ryzykowną formę inwestycji możemy wybrać.

|3| Jeśli ktoś będzie pracować jeszcze 30 - 40 lat, może zdecydować się na fundusze akcyjne czy samodzielne inwestycje w akcje (do tego potrzebne jest IKE w formie rachunku maklerskiego). W tak długim czasie inwestycje giełdowe z pewnością przyniosą duże zyski i nie będą zbyt ryzykowne. Na inwestycje w akcje opłaca się postawić zwłaszcza w pierwszym okresie oszczędzania.

|4| Jeśli komuś dodatkowo zależy na zabezpieczeniu rodziny, powinien zdecydować się na IKE w formie ubezpieczenia na życie.

|5| Gdy do przejścia na emeryturę pozostało stosunkowo niewiele czasu (kilka, kilkanaście lat), warto wpłacać większe kwoty. Najlepiej, gdy będzie to cały ustawowy limit roczny. Ze względu na krótszy czas do emerytury zaangażowanie w akcje nie powinno być zbyt duże; lepiej wybrać fundusze stabilnego wzrostu czy zrównoważone niż agresywnego inwestowania (dotyczy to funduszy oferowanych zarówno przez towarzystwa funduszy inwestycyjnych, jak i przez towarzystwa ubezpieczeniowe). Można też wybrać bezpieczną formę oszczędzania zakładając IKE-Obligacje; pieniądze są przeznaczane na zakup dziesięcioletnich obligacji emerytalnych (tzw. EDO). Nie można jednak liczyć wówczas na takie zyski, jakie dają fundusze inwestujące w mniejszym lub większym stopniu w akcje.

|6| Jeśli do emerytury pozostało niewiele czasu, trzeba wybierać lokaty mało ryzykowne. Gdyby bowiem doszło do załamania na giełdzie, w stosunkowo krótkim czasie prawdopodobnie nie uda się odrobić strat. Dlatego ryzykowne inwestycje w akcje są niewskazane. Z kolei polisy na życie z funduszem kapitałowym mogą być, z uwagi na wiek klienta, zbyt drogie. Najodpowiedniejsze będą lokaty bankowe - najmniej ryzykowne, ale stosunkowo nisko oprocentowane, fundusze pieniężne (też niewielkie zyski) lub fundusze lokujące w papiery dłużne (bardziej niebezpieczne, ale też potencjalnie bardziej dochodowe).

|7| Warto pamiętać, że w miarę upływu czasu ochrona zgromadzonego kapitału powinna być najważniejszym celem. Dlatego wraz ze zbliżaniem się do wieku emerytalnego warto zmniejszać udział ryzykownych inwestycji (fundusze akcyjne, zrównoważone, samodzielne inwestycje na giełdzie) na rzecz bardziej bezpiecznych (lokaty bankowe, fundusze pieniężne, papierów dłużnych).