Indywidualne konto emerytalne zakłada się po to, by zwiększyć wysokość przyszłej emerytury. Szacunki pokazują, że świadczenie z ZUS i z otwartego funduszu emerytalnego (OFE) będzie wynosić od 40 do 60 proc. naszych zarobków. Na przykład, jeśli przed przejściem na emeryturę zarabialiśmy 2000 zł, to będziemy dostawać od 800 zł do 1200 zł emerytury. A to oznacza znaczne pogorszenie sytuacji materialnej.

Najbardziej poszkodowane będą kobiety, które w całym okresie aktywności zawodowej mają dużo okresów nieskładkowych, czyli takich, kiedy nie płaciły składek, gdyż na przykład przebywały na urlopach macierzyńskich i wychowawczych. Do tego kobiety wcześniej niż mężczyźni przechodzą na emeryturę, uzbierają więc mniej pieniędzy zarówno na koncie w ZUS, jak i w OFE. Dlatego koniecznie trzeba oszczędzać - muszą to robić i kobiety, i mężczyźni. Jeśli przez kilkadziesiąt lat odkłada się systematycznie nawet niewielkie kwoty, na przykład kilkadziesiąt złotych miesięcznie, zgromadzi się dużą sumę.

Decyzja dotycząca wyboru IKE powinna być przemyślana. Warto poświęcić trochę czasu na przestudiowanie kilku ofert i wybrać najbardziej odpowiadającą oczekiwaniom. Trzeba wziąć pod uwagę to, jak długo będziemy oszczędzać - im dłużej, tym bardziej ryzykowną formę inwestycji możemy wybrać. Jeśli na odkładanie pieniędzy mamy zaledwie kilka lat, to powinniśmy zdecydować się raczej na fundusz rynku pieniężnego, papierów dłużnych czy na lokatę bankową. Jeśli zaś zależy nam dodatkowo na ubezpieczeniu na życie, najodpowiedniejsze będzie IKE prowadzone przez towarzystwo ubezpieczeniowe. Istotny jest także stopień ryzyka, które jesteśmy w stanie zaakceptować. Najbardziej ryzykowne są oczywiście inwestycje w akcje.

Umowę z instytucją finansową o prowadzenie IKE może podpisać każdy, kto ukończył 16 lat. Mogą to także robić osoby, które pracują za granicą. Muszą być jednak zameldowane w Polsce.

O dodatkowym oszczędzaniu powinni szczególnie pomyśleć ludzie, którym zostało mało czasu do przejścia na emeryturę. Dla nich każdy kolejny rok oszczędzania ma duże znaczenie. Zbyt długo nie powinny także zwlekać osoby, które zarabiają więcej niż 2,5-krotność średniej krajowej płacy (po przekroczeniu tego limitu przestają odprowadzać składki do ZUS i w przyszłości mocno odczują spadek dochodów). Do tego grona należą także osoby prowadzące działalność gospodarczą i płacące minimalną składkę do ZUS, rolnicy odprowadzający niskie składki do KRUS oraz kobiety.

1 Żeby skorzystać z 19-proc. zwolnienia z podatku od zysków kapitałowych, trzeba trzymać pieniądze na indywidualnym koncie aż do ukończenia 60. roku życia, a w przypadku wcześniejszego nabycia prawa do emerytury - 55. roku życia.

2 Pieniądze na IKE należy gromadzić przez co najmniej 5 dowolnych lat kalendarzowych; 50 proc. wpłat musi wpłynąć na konto co najmniej pięć lat przed likwidacją rachunku; jeśli nie spełni się tych warunków, zostanie pobrany podatek od zysków.

3 Osoby, które urodziły się do końca 1945 r. i chcą skorzystać z ulgi podatkowej, muszą spełnić nieco inne warunki: wpłat na IKE muszą dokonywać przez co najmniej 3 dowolne lata kalendarzowe, a ponad połowa wpłat musi wpłynąć nie później niż na 3 lata przed złożeniem wniosku o wypłatę zgromadzonych środków.

4 W przypadku osób, które urodziły się między 1 stycznia 1946 r. a 31 grudnia 1948 r., czas wpłacania pieniędzy wydłuża się do 4 lat, a 50 proc. wpłat musi być przekazanych co najmniej na 4 lata przed likwidacją konta. Dla pozostałych osób, urodzonych od początku 1949 r., okresy te wydłużają się do 5 lat.

5 Oszczędności wypłacane są jednorazowo i klient dowolnie decyduje o ich przeznaczeniu. Zamknięcie konta i wycofanie z niego środków przed osiągnięciem wieku emerytalnego powoduje, że trzeba odprowadzić podatek.

> Oszczędności można gromadzić wyłącznie na jednym koncie prowadzonym przez jedną instytucję finansową. Tylko w przypadku funduszy inwestycyjnych można lokować pieniądze w więcej niż jednym, ale muszą to być fundusze zarządzane przez to samo towarzystwo.
> Konto można w każdej chwili zmienić, czyli na przykład zrezygnować z oszczędzania na rachunku bankowym i przenieść pieniądze do funduszu inwestycyjnego. Zmiana dokonana przed upływem 12 miesięcy od założenia konta wiąże się jednak z kosztami.

> z towarzystwem funduszy inwestycyjnych prowadzącym otwarty lub specjalistyczny otwarty fundusz inwestycyjny,
> z zakładem ubezpieczeń na życie (chodzi o umowę ubezpieczenia na życie z funduszem kapitałowym, przy czym w ramach IKE oszczędności są lokowane tylko w funduszu kapitałowym),
> z domem maklerskim lub bankiem prowadzącym działalność maklerską (chodzi o umowę dotyczącą świadczenia usług brokerskich i prowadzenia rachunku papierów wartościowych oraz rachunku pieniężnego),
> z bankami.

Osoby posiadające ubezpieczenia z funduszem kapitałowym lub rachunki inwestycyjne w biurach maklerskich mogą gromadzić oszczędności na IKE na podstawie dotychczasowych umów.